Fiiller
Bir eylemi, durumu veya deneyimi anlatan sözcük.
Nasıl fark edilir. Türkçe fiiller genellikle tümcenin sonunda yer alır ve zaman, kişi, olumsuzluk ve kipi eklerle taşır: geldim, gelmedi, gelecekler. Sözlük biçiminde fiiller, -mek/-mak ile biten fiilimsi biçimleriyle verilir; örneğin gelmek veya yapmak.
Dikkat. Başlangıç seviyesindekiler çoğu zaman her cümlede ayrı bir "am/is/are" sözcüğü arar; oysa Türkçede bu anlam çoğu zaman eklerle ifade edilir ya da şimdiki zamanda açıkça söylenmez. Her eki ayrı bir sözcük gibi okumak yerine, fiil gövdesini ek zincirinin içinde fark etmeyi öğrenin.
Başka bir fiile yeterlilik, zorunluluk, kesinlik veya izin gibi anlamlar katan fiil.
Nasıl fark edilir. Türkçede İngilizcedeki gibi küçük bir yardımcı fiil sınıfı yoktur. Yeterlilik gibi modal anlamlar çoğu zaman eklerle ya da -ebil- ile gelebilir örneğindeki gibi, gerekmek ile zorunlulukta ve istemek ile istek bildiren sıradan fiillerle ifade edilir.
Dikkat. İngilizcedeki modal yardımcıları Türkçedeki sözcüklerle bire bir eşleştirmeye çalışmayın. Sözlük kullanırken önce anlamı bulun — yeterlilik, zorunluluk, olasılık — sonra Türkçede bunun bir ekle, bir sıfat-fiil yapısıyla mı, yoksa tam bir fiille mi kurulduğuna bakın.
Fiilin ardından gelen küçük bir sözcükle birlikte, tek başına fiilden farklı bir anlam taşıyan fiil.
Nasıl fark edilir. Türkçede İngilizcedeki türden devrik fiiller gerçekten kullanılmaz. Benzer anlamlar genellikle tek bir fiille, yardım etmek gibi bir isim + fiil birleşimiyle ya da fiil + parçacık birimleri yerine eklerle ifade edilir.
Dikkat. Türkçe fiillerden sonra ayrılabilen parçacıklar aramaya kalkmayın. Bir sözlük maddesinde İngilizce bir phrasal verb varsa, Türkçe karşılığı genellikle farklı bir yapıdır; bu yüzden tüm Türkçe ifadeyi kendi kalıbı olarak öğrenin.
Türkçe fiiller eklemelidir; yani dil bilgisel bilgi bir gövdeye ekler eklenerek kurulur.
Nasıl fark edilir. Tek bir Türkçe fiil biçimi olumsuzluk, zaman, kip, kanıtsallık ve kişiyi gösterebilir: gel-me-di-m "gelmedim", gel-ecek-siniz "geleceksiniz". Çoğu zaman önce gövdeyi belirleyip ardından ekleri soldan sağa okuyabilirsiniz.
Dikkat. Her uzun biçimi sanki ayrı bir sözcükmüş gibi ezberlemeyin. -me/-ma (olumsuzluk), -iyor (şimdiki zaman/süreklilik), -di (geçmiş zaman) ve kişi ekleri gibi yaygın yapı taşlarını öğrenin, sonra bunları birleştirin.
Diğer sözcük türleri
Tekrarlamak zorunda kalmamak için ismin yerine geçen sözcük.
Nasıl fark edilir. Yaygın Türkçe zamirler arasında ben, sen, o, biz, siz, onlar ve bu, şu, o gibi işaret zamirleri bulunur. Zamirler de hâl ekleri alır: bana, onu, bizimle.
Dikkat. Türkçede özne zamirleri çoğu zaman düşer; çünkü fiil eki zaten kişiyi gösterir: geldim zaten "I came" anlamına gelir. Vurgu ya da karşıtlık istemediğiniz sürece ben ve sen zamirlerini gereğinden fazla kullanmayın.
Hangi ismi ya da kaç tane olduğunu belirtmek için ismin önüne gelen sözcük.
Nasıl fark edilir. Türkçede bu, şu, o, bazı, her, birçok gibi sözcükler ve sayılar, çoğu zaman ismin önünde belirteç gibi çalışır: bu kitap, her gün, üç kişi. Bunlar sıfatlardan ve bağlı oldukları isim öbeğinden önce gelir.
Dikkat. Her ismin İngilizcede çoğu zaman olduğu gibi bir belirtece ihtiyaç duyduğunu varsaymayın. Türkçede yalın isimler çok yaygındır; bu yüzden belirteci yalnızca gerçekten this/that/every/some vb. anlamını kastettiğinizde kullanın.
Bir ismin ya da zamirin başka bir sözcükle ilişkisini göstermek için kullanılan sözcük.
Nasıl fark edilir. Türkçede İngilizcedeki türden edatlardan çok, postpozisyonlar ve hâl ekleri kullanılır. için, gibi, sonra, önce, kadar gibi bir isim öbeğinden sonra gelen sözcüklere ya da evde "evin içinde" ve okula "okula" gibi hâl eki almış isimlere bakın.
Dikkat. İngilizce edatları bire bir çevirmeyin. Türkçede çoğu zaman ayrı bir sözcük olmadan yalnızca bir hâl eki kullanılır ya da isimden sonra gelen bir postpozisyon yer alır; bu yüzden Türkçe kalıbı bir bütün olarak öğrenin.
Bir cümlenin iki bölümünü birbirine bağlayan sözcük.
Nasıl fark edilir. Yaygın Türkçe bağlaçlar arasında ve "ve", ama "ama", çünkü "çünkü", veya/ya da "veya", ve eğer "eğer" bulunur. Bazı yan cümle bağlantıları da ayrı bağlaç sözcükleri yerine fiil biçimleriyle ifade edilir.
Dikkat. Başlangıç seviyesindekiler çoğu zaman ve’yi gereğinden fazla kullanır; çünkü İngilizcedeki "and" ile çok kolay eşleşir. Türkçede yan tümcelik çoğu zaman -ince, -ken, ya da sıfat-fiil biçimleriyle fiilin içine gömülür; bu yüzden sözlük etiketleri her zaman ayrı bir bağlaca işaret etmeyebilir.
Ani bir duyguyu ya da tepkiyi anlatan kısa sözcük ya da ifade.
Nasıl fark edilir. Türkçe ünlemler arasında ah!, of!, aman!, hey! ve vah! gibi biçimler bulunur. Bunlar çoğu zaman tek başlarına kullanılır, ünlem işaretiyle yazılır ve cümle için dil bilgisel olarak zorunlu değildir.
Dikkat. Birçok ünlem çok günlük ve tonlamaya bağlıdır. Önce dinleme için anlamlarını öğrenin; kullanırken de üslubunu ve duygusal gücünü iyice bilene kadar dikkatli olun.
Bir ismin belirli mi yoksa genel mi olduğunu gösteren kısa sözcük.
Nasıl fark edilir. Türkçede İngilizcedeki a/an/the gibi gerçek artikeller yoktur. Bazen tekil bir ismin önünde belirsiz anlamıyla bir görebilirsiniz; ancak belirli olma durumu çoğu zaman bağlamdan anlaşılır ya da dolaylı biçimde, örneğin hâl işaretlemesiyle gösterilir.
Dikkat. Her Türkçe isim öbeğine İngilizcedeki bir artikeli zorla yerleştirmeyin. Özellikle yalın isimler normaldir ve bir her cümlede İngilizcedeki "a" ile aynı anlama gelmez.
Bir niceliği ya da sıralamayı belirten sözcük.
Nasıl fark edilir. bir, iki, üç gibi asıl sayılar ismin önüne gelir ve isim, sayıdan sonra genellikle tekil kalır: iki kitap, iki kitaplar değil. Sıra sayıları çoğu zaman -inci/-ıncı/-üncü/-uncu ile yapılır: birinci, ikinci.
Dikkat. Çok yaygın bir hata, sayıdan sonra çoğul -lar/-ler getirmektir. Sayılardan sonra Türkçede genellikle tekil isim kullanılır; ancak başka bir anlam kastediliyorsa durum değişebilir.
