Nederlands grammatica: gebruik van de gebiedende wijs

Wat dit grammaticapunt behandelt

De gebiedende wijs is de werkwoordsvorm die je gebruikt om iemand een opdracht, verzoek of advies te geven.

Wanneer je het gebruikt

Gebruik de gebiedende wijs om iemand te zeggen wat hij of zij moet doen, bijvoorbeeld bij instructies, aanwijzingen, recepten of waarschuwingen.

Belangrijke vormen

• Gebruik de stam van het werkwoord: 'Loop!'
• Bij 'u' gebruik je de hele werkwoordsvorm of stam + -t: 'Luistert u!'
• Voor een verbod voeg je 'niet' toe: 'Praat niet!'

Voorbeelden

Tips

• Het werkwoord staat meestal vooraan in de zin.
• Bij 'jij/je' gebruik je alleen de stam van het werkwoord.
• Bij 'u' voeg je '-t' toe of gebruik je het hele werkwoord.

Uitzonderingen en randgevallen

• Sommige werkwoorden zijn onregelmatig, zoals 'zijn' (Wees!) en 'hebben' (Heb!).